weblog

weblog

'Je moet niet boos zijn op de maatschappij' (04-08-2014)

BlogsGeplaatst door Sven Poels wo, december 28, 2016 16:32:21
Drie jaar na mijn afstuderen is het dan zover: de gang naar het UWV.

Vrijdag 1 augustus, de frisse start van een nieuwe maand. Om 14:00 had ik een afspraak met de uitvoerder van de BBZ (Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen) voor de gemeente Venlo.

Meneer kon in eerste instantie niet vaststellen of ik een zelfstandige was, of een freelancer. Het advies: schrijf een marketingplan en kom volgende week maar een keer terug. Of ik op dit punt al hulp kon krijgen, vroeg ik. De laatste keer dat ik van de 'vijf P's' gehoord had, was tijdens een economieles op de middelbare school, lang geleden. ,,Nee, daar hebben wij de capaciteit niet voor'', was het antwoord.

Even daarvoor had ik nog te horen gekregen dat hij ('het UWV') in principe liever vandaag dan morgen van me af wilde zijn. ,,Wij willen dat jij zo snel mogelijk aan de bak komt.'' En dat niet alleen: ,,Vergeet niet: elk werk is passend.'' Alsof ik dat nog niet wist, na drie jaar uitzendwerk, nachtdiensten en freelancen.

Dus daar sta je dan, als vrijgevochten academicus en 'freelance journalist en tekstschrijver'. Ook de uitvoerders van creatieve beroepen moeten bij het UWV met een bedrijfseconomisch 'verdienmodel' op de proppen komen. Welkom in de neokapitalistische wereldorde, waar geld de dienst uitmaakt en menselijke begeleiding en maatwerk voltooid verleden tijd is. En ik maar denken dat een (financiële) crisis de basis voor verandering is.

Maandag 4 augustus, 15:00. Mijn 'marketingplan' - wat eigenlijk meer weg had van een welgeformuleerde brainstorm - was af en klaar om gepresenteerd te worden. Meneer van de BBZ, dit keer vergezeld door een collega, was niet overtuigd. Het was niet duidelijk en concreet genoeg. Het kwam niet als een verrassing.

De verrassing kwam later, toen mijn gesprekspartner er een einde aan wilde breien. ,,Van hoogopgeleiden wordt verwacht dat ze zichzelf kunnen redden. Onze prioriteit ligt bij het begeleiden van laagopgeleiden en mensen die het echt nodig hebben.'' Ik wist niet wat ik hoorde. De schoolverlater, de analfabete allochtoon en de recalcitrante 'Sjonnie' gaan dus voor op mij. Of eigenlijk praktisch alle inwoners van de gemeente, waar het aantal academici op twee en een halve hand te tellen is. Ik - naïeve ziel - dacht altijd dat braaf zijn en je best doen werd beloond?

Het tegendeel blijkt waar in een stad die naar eigen zeggen zijn stinkende best doet om hoogopgeleiden aan zich te binden. Vooralsnog blijkt het klinkklare managerspraat, niets meer en niets minder.

Het leukste moest nog komen, toen de ambtenaar in kwestie nog een laatste 'opbeurende' tip voor me had. Toen hij zag dat ik zichtbaar emotioneel begon te worden, zei hij: ,,Doe jezelf een plezier. Je moet niet boos zijn op de maatschappij. Als het puntje bij paaltje komt moet je het toch allemaal zelf doen.''

Eigenlijk zei hij: de maatschappij bestaat niet - de enige die jou kan helpen ben jij. En als jij je niet kunt redden, moet je dat alleen jezelf verwijten.'' Fantastisch, dat had ik net nodig. Zo creëer je als overheid dus 'zelfredzame', maar tot op het bot verbitterde individualisten.

Ik heb het lang proberen te voorkomen, maar morgenochtend belt 'doctorandus P.' naar de afdeling WWB - beter bekend als 'bijstand'. Ik zal dan niet gekoppeld worden aan iemand die gespecialiseerd is in de hulpvraag van hoogopgeleiden, want: ,,Die hebben we hier niet.''

Ik ben benieuwd met welk pro-actief, meedenkend intellectueel ik dan te maken krijg. Ik houd de moed erin.